De algemene functie van de fietsbel
is om de fietser in staat te stellen anderen te waarschuwen van zijn/haar
aanwezigheid. Met één vinger (meestal de duim) kan je de fietsbel een geluid
laten produceren doordat twee metalen onderdelen tegen de resonator slaan. Een
goede fietsbel kan je vanaf 25 meter horen. In dit artikel gaan we kijken hoe
een fietsbel is opgebouwd en hoe de toegepaste techniek precies werkt.
Wist je dat
de fietsbel meestal aan de linker kant van de
stuur gemonteerd word?
Dit komt omdat men vroeger een
toeter had in plaats van een fietsbel. Voor het gebruiken van de toeter moest
je één hand van de stuur nemen, door het monteren aan de linker kant bleef de
dominante hand (rechterhand) aan de stuur.
Wist je dat het in Nederland vanaf 1906 wettelijk verplicht is om
een fietsbel op je fiets te hebben?
Voor een ondeugdelijke fietsbel kan
je een boete krijgen van € 30,- euro!
Afbeelding 1 – doorsnede van
een fietsbel
OPBOUW
De opbouw van een fietsbel (zie
afbeelding 1) is als volgt:
1.
Onderstel
met assen
2.
Veer
De functie
van de veer is om de fietsbel lepel terug te duwen na het indrukken.
3.
Fietsbel
lepel met vertanding (tandheugel)
Deze
functioneert als drukknop waardoor de lepel om de as draait en middels de vertanding
aan het einde als hefboom functioneert.
-
12 tanden
waarvan 10 operationeel.
4.
Rondsel
(tandwiel)
De rondsel is
een dubbele tandwiel waarvan de kleinere tandwiel is aangesloten op de vertanding
van de fietsbel lepel en de grotere tandwiel op de tanden van de tandwiel van
de rotor.
-
8 tanden
aangesloten op de 12 tanden van de fietsbel lepel
Voor één
keer drukken op de fietsbel lepel maakt de tandwiel een rotatie van 1,25.
5.
Rotor met
tandwiel
De rotor is
middels de tandwiel aangesloten op de rondsel.
-
10 tanden
aangesloten op de 22 tanden van de rondsel.
Voor één
rotatie van de rondsel maakt de rotor een rotatie van 2,2.
6.
Metalen
ring (2 stuks)
De metalen
ringen zijn vast gemaakt aan de uiteindes van de rotor.
7.
Resonator
De
resonator is een metalen kap voorzien van een bult (of een deuk) aan de
binnenzijde. Door de rotatie van de rotor slaan de metalen ringen tegen de bult
aan en ‘rinkelt’ de bel.
-
Door het
indrukken van de fietsbel lepel maakt de rotor 2,2 rotaties en slaan de metalen
ringen dus 4,4 keer tegen de resonator (twee ringen dus maal twee).
Vanwege de
heen en weer beweging van de fietsbel lepel krijg je per keer dat je de
fietsbel indrukt 8 ‘rinkels’.
Afbeelding 2 – Tandwiel overbrenging
schematisch uitgetekend
WERKING
De fietsbel word geactiveerd door
het uitoefenen van druk middels je duim op de drukknop. De drukknop bevind zich
op de uiteinde van de fietsbel lepel, terwijl de vertanding zich op de andere
uiteinde bevind. De rotatie van de fietsbel lepel brengt automatisch de
vertanding aan de andere einde in rotatie. De vertanding van de fietsbel lepel
is aangesloten op de kleinere tandwiel van de rondsel. De grotere tandwiel van
de rondsel is aangesloten op de tandwiel van de rotor. Door deze tandwiel
mechanisme krijgen we een hefboom van 1:2, dat wil zeggen dat voor één beweging
van de fietsbel lepel maakt de rotor twee rotaties.
De rotor heeft twee metalen ringen
aan de uiteinden. Vanwege de rotatie bewegen de metalen ringen weg van de
centrum, maar stoppen vanwege de assen waarmee ze zijn vastgemaakt.
Wanneer de metalen ring de bult van
de resonator raakt maakt het een geluid. Door de klap beweegt de ring weer richting
de centrum, maar door de rotatie van de rotor beweegt de ring weer naar de
uiteinde.
Wanneer we de druk van de drukknop
afhalen, dan duwt de veer de fietsbel lepel naar haar oorspronkelijke positie.
Dit veroorzaakt nog meer gerinkel omdat de fietsbel lepel weer terug roteert.
Conclusie: door de fietsbel één
keer in te drukken krijg je acht slagen op de resonator wat overkomt als een
rinkelend geluid.
