De lichtdiode word in het Engels een
Light-Emitting-Diode genoemd, vandaar de afkorting LED. De LED diodes word
tegenwoordig heel veel toegepast, zo vind je het in de verlichting voor de
kerstboom, en word het toegepast in tv’s en LED lampen.
Maar een lichtdiode is geen
gloeilamp, het licht wat wij van de LED diode waarnemen ontstaat doordat een
kristal elektromagnetische golven uitstraalt. In dit artikel gaan we
kijken hoe een LED diode is opgebouwd en hoe de toegepaste elektrotechniek
precies werkt.
Afbeelding 1 – symbool LED
diode, hierbij geven de twee pijltjes het uitstralen van licht aan
OPBOUW
Afbeelding 2 – doorsnede
LED-diode
Een LED-diode bestaat uit de volgende
onderdelen:
1.
Aansluitpunten:
de anode (A) en de kathode (K)
Dit zijn de pootjes aan de onderzijde van de
lichtdiode. De LED diode kan maar in één richting stroom doorlaten, het lange
pootje van de LED diode moet aan de + geschakeld worden.
Wist je dat…
Je aan de
lengte van de pootjes kunt zien welke pootje de anode en welke de kathode is?
De pootjes zijn te klein om erop aan
te geven welke pootje wat is. De anode is de lange pootje (aansluiten op +) en
de kathode is de korte pootje (aansluiten op -).
2.
Kunststof behuizing, gemaakt van epoxyhars
3. Vlakke zijde
De vlakke zijde heeft als functie
dat het aangeeft welke pootje de kathode is.
4. Ondersteuning
De ondersteuning is de deel van de kathode draad wat zich in de kunststof
behuizing bevind. heeft als functie om de draadverbinding te dragen, daarnaast
is deze zo gevormd dat jet het niet uit de kunststof behuizing kunt trekken.
5. Aambeeld
De draden van de anode en de
kathode in de kunststof behuizing zijn zo gevormd dat je het er niet uit kunt
trekken.
6. Draadverbinding
7. Reflector
8. Kristal (halfgeleider)
Wist je dat…
Je de
kristal in de LED diode kunt zien als je de LED diode tegen een lichtbron (lamp
of zonlicht) houd?
De kleur die de LED diode uitstraalt
word niet bepaalt door de kleur van de behuizing, maar juist door de toegepaste
kristal.
Hiervan zijn er verschillende materialen
die allemaal een eigen kleur licht kunnen uitstralen:
-
AlGaAs (Galliumaluminiumarsenide) Rood of infrarood
-
AlInGaP (Aluminiumindiumgalliumfosfide) Rood, oranje en geel (amber)
-
GaAsP (Galliumarseenfosfide) Rood, oranje en geel (amber)
-
GaP (Galliumfosfide) Groen
-
GaN (Galliumnitride) Blauw of wit
-
SiC (Siliciumcarbide) Blauw
-
ZnSe (Zinkselenide) Blauw
-
InGaN (Indiumgalliumnitride) Groen, blauw of ultraviolet
Er bestaan ook LED diodes met meerdere kleuren, bijvoorbeeld de RGB-LED
diode, hierbij staat RGB voor: Red Green Blue.
LED diodes met meerdere kleuren hebben dan ook meerdere aansluitpunten.
Afbeelding 3 – RGB LED-diode
WERKING
Het licht wat wij waarnemen van de LED diode heeft te maken met de werking
van de kristal als halfgeleider wanneer er elektrische stroom doorheen gaat.
Materialen functioneren verschillend als geleider van elektrische stroom,
er word onderscheid gemaakt in de categorieën: geleider, isolator en
halfgeleider.
Voor het energieverschil in het materiaal word er onderscheid gemaakt in de
valentieband (+) en de geleidingsband (-). Hierbij verplaatst de elektron zich
van de geleidingsband naar de valentieband.
Bij geleiders loopt de valentieband over naar de geleidingsband, het kost
dus weinig energie om elektrische geleiding mogelijk te maken. Metalen zijn
bijvoorbeeld goede geleiders.
Bij isolatoren is er een kloof tussen de valentieband en de geleidingsband,
dit word ook wel de verboden zone genoemd. Deze verboden zone is zo breed dat
er geen tot weinig elektronen verplaatsen van de valentieband naar de
geleidingsband.
Halfgeleiders hebben een kloof die niet al te breed is, hierdoor kan een
elektron over de verboden zone heen springen/vallen. Hierbij komt energie vrij
in de vorm van een foton, dat is
een elektromagnetisch golfverschijnsel. Afhankelijk van de frequentie kunnen
wij het met onze ogen waarnemen.
Bij
halfgeleiders word vanwege dit effect onderscheid gemaakt in N-type materiaal
en P-type materiaal (n van negatief en de p van positief).
Hierbij
worden de vrije elektronen in de N-type materiaal aangetrokken naar de +
aansluiting, terwijl de gaten in de P-type materiaal naar de - aansluiting bewegen.
Afbeelding 4 – Geleiding
bij isolatoren, geleiders en halfgeleiders
Werking van de LED diode is dus…
Doordat de LED diode is aangesloten middels de aansluitpunten (de anode en
kathode) kan er stroom lopen door de kristal. Hierbij komen fotonen vrij door
het vallen van elektronen uit de N-type materiaal naar de gaten in de P-type
materiaal. Afhankelijk van de frequentie van de elektromagnetische golven van de fotonen nemen
wij dit waar als zichtbaar licht.
Afbeelding 5 – Schematische
weergave ‘springende elektron’
